Номын танилцуулга:

Зохиогч энэхүү иргэний эрх зүйн (ерөнхий үндэслэл) анхны дэвтрийг Монгол Улсын Үндсэн хууль, Иргэний шинэ хууль, сүүлийн үед гарсан бусад хуулиудад тулгуурлан бэлтгэв. Улс орон зах зээлийн харилцаанд шилжиж байгаа улс төр, эдийн засаг, эрх зүйн шинэтгэлийн эгзэгтэй энэ үед Монгол Улсын хууль тогтоомж, түүний дотор Иргэний хууль тогтоомжийн тогтолцоо үндсээрээ өөрчлөгдсөн билээ. 2002 оны Иргэний хууль нь Монгол улс дэлхийн эдийн засгийн түгээмэл хандлага, өөрийн орны өвөрмөц онцлогт нийцсэн олон хэвшил бүхий эдийн засагтай байна гэсэн Үндсэн хуулийн заалтыг үндэслэн зах зээлийн баримжааг тууштай барьсан шинэ хууль болсон гэж үзэх үндэслэлтэй. Иргэний хуулийг дагалдаж олон хууль шинэчлэгдэж байна. Ийнхүү иргэний шинэ хууль тогтоомжийг анхааралтай судалж, шинэлэг хандлага, сэтгэлгээ, зах зээлийн харилцааны хөгжлийн зүй тогтлын дагуу дүгнэлт хийж, тайлбарлах, хэрэгжүүлэх шаардлага тавигдаж байна. Өнөөгийн нөхцөлд иргэний эрх зүйн үүрэг роль, хамрах хүрээ нь өргөжиж ач холбогдол нь эрс нэмэгдэж, эрх зүйн сургалтад голлох байр эзлэх болов. Гэвч иргэний эрх зүйн шинжлэх ухаан, сэтгэлгээ өнөөгийн шаардлагаас хоцрогдонгуй байгааг гадаад, дотоодын эрдэмтэд тэмдэглэж байгаа нь зүй ёсны анхаарал татаж байна.

 

Цаашид мэдлэгт тулгуурласан чадамжтай, хуулийн хэм хэмжээг бүтээлчээр хэрэглэх, амьдралд үүссэн ярвигтай асуудлыг шийдвэрлэх чадвартай хуульч боловсон хүчин бэлтгэх явдал чухал зорилт боллоо. Зохиогч эрх зүйн боловсролын шинэтгэлийн зорилтыг харгалзан агуулгын хувьд баялаг материалыг уншигчдад тохиромжтой хэлбэрээр байрлуулж, шаардлагатай асуудлыг олоход хялбар талыг бодож иргэний эрх зүйн ойлголт, категори, институт зэргийг тодорхой сэдвүүдэд ангилж, аль болохоор анхаарал татсан, шинэлэг, маргаантай асуудлыгтусгахыг хичээсэн болно. Энэхүү I дэвтэрт иргэний эрх зүйн ерөнхий онол, улс төрийн чиглэлтэй олон шинэлэг асуудлыг тусгасан болно. Зарим томоохноос нь дурьдвал өнөөдөр ихээхэн анхаарал татаж байгаа иргэний эрх зүйн тогтолцоо (II хэсэг), иргэний эдийн бус амин хувийн эрх, түүний хамгаалалт (Ү хэсэг )-ын асуудлыг анх удаа авч үзсэн болно. II дэвтэрт эдийн ба эдийн бус баялгийн эрх, өмч, оюуны өмчийн эрх зүйн зэрэг ерөнхий үндэслэлд холбогдох асуудлыг, дараачийн дэвтрүүдэд үүргийн эрх зүйн ерөнхий асуудал, түүний тусгай төрлүүд, гэрээний болон гэрээний бус үүрэг, өвлөх эрх, олон улсын иргэний эрх зэрэг асуудлыг тусгах болно. Мэргэн уншигч та энэ номыг сайжруулах талаар өөрийн үнэтэй санал, зөвлөмжөө ирүүлнэ гэдэгт итгэж байна.

 

Монгол улсад зах зээлийн эдийн засгийн тогтолцоо бүхий эрх зүйн шинэтгэл, түүний дотор иргэний эрх зүйн шинэтгэл хийхэд Германы Техникийн Хамтын Ажиллагааны Нийгэмлэг голлох үүрэг гүйцэтгэж байгаа билээ. Үүний зэрэгцээ Монгол улсын шинэ хууль тогтоомжийг сурталчилах, эрх зүйн сургалтыг сайжруулахад чиглэсэн өргөн хүрээтэй үйл ажиллагаа явуулж байна. 1995 оноос хойш нийт 30 гаруй ном, товхимол, 10-аад сонин сэтгүүл, үүний дотор иргэний эрх зүйн чиглэлээр 10 гаруй ном эрхлэн санхүүжүүлж, хэвлүүлсэн байна. Энэ ажлын хүрээнд иргэний эрх зүйн сурах бичгийг санхүүжүүлэн хэвлүүлж байгаад ахмад эрдэмтний хувьд Германы Техникийн Хамтын Ажиллагааны Нийгэмлэгт гүн талархлаа илэрхийлж байна.